25 september 2026
Arbeidsrecht voor leidinggevenden: wat moet je weten?
Je hoeft geen jurist te worden, maar de basis moet je wel kennen. Denk aan contractvormen, proeftijd, dossiervorming en de regels rond ziekteverzuim. Met die basis voorkom je fouten die je organisatie geld en vertrouwen kosten. Dit artikel geeft je de kennis van arbeidsrecht die je als leidinggevende in de praktijk echt nodig hebt.

Wat moet je weten over contracten en proeftijd?
Bij een contract van een jaar of langer mag je maximaal een maand proeftijd afspreken. Is het contract korter dan een jaar? Dan geldt geen proeftijd meer. Tijdens de proeftijd kun je zonder opzegtermijn of ontslaggrond afscheid nemen, maar hierbij mag nooit sprake zijn van discriminatie.
De ketenregeling in het kort
Je mag een medewerker maximaal drie tijdelijke contracten geven binnen drie jaar. Volgt er een vierde contract, of loopt de periode langer, dan ontstaat automatisch een vast contract. Houd dit bij, ook als HR het contract opstelt. Jij weet als leidinggevende vaak het eerst wanneer een verlenging speelt.
Proeftijd: wat mag wel en niet
Een proeftijd toepassen bij een verlenging van hetzelfde soort contract mag niet. Ook een proeftijd bij een interne overstap naar een vergelijkbare functie is meestal niet toegestaan. Twijfel je? Leg de situatie dan voor aan HR voordat je iets toezegt aan je medewerker.
Hoe bouw je een dossier op dat overeind blijft?
Een goed dossier is geen bureaucratische exercitie. Het is je bewijs als een situatie escaleert. Zonder dossier sta je bij een geschil met lege handen, ook als je gelijk hebt.
Wat hoort in een dossier?
Leg gespreksverslagen vast, met datum, gemaakte afspraken en de reactie van je medewerker. Voeg functioneringsgesprekken, waarschuwingen en verbetertrajecten toe. Laat je medewerker het verslag altijd lezen en, waar mogelijk, ondertekenen.
Waarom vastleggen belangrijker is dan je denkt
Bij een ontslagprocedure beoordeelt de kantonrechter de feiten, niet jouw gevoel dat het al langer niet lekker liep. Een dossier met concrete, gedateerde voorbeelden maakt het verschil tussen een sterke zaak en een afgewezen verzoek.
Wat is jouw rol bij ziekteverzuim en re-integratie?
Ziekteverzuim raakt bijna elke leidinggevende. Volgens het CBS lag het ziekteverzuim in Nederland over heel 2025 op 5,4 procent, hoger dan een jaar eerder. Een zieke medewerker kost een werkgever al snel enkele honderden euro's per dag aan loon, vervanging en begeleiding.
Bij ziekmelding pas je als leidinggevende de Wet verbetering poortwachter toe. Je meldt de medewerker aan bij de bedrijfsarts, stelt samen een plan van aanpak op en evalueert de voortgang. Vraag nooit naar de aard van de klachten. Dat mag je volgens de AVG niet vastleggen, ook niet als de medewerker het uit zichzelf vertelt.
Blijft iemand langer dan zes weken ziek? Zorg dan dat het re-integratiedossier compleet blijft. Bij twee jaar verzuim toetst UWV dit dossier voordat een ontslagaanvraag behandeld wordt.
Wanneer schakel je HR of een arbeidsrechtjurist in?
Je hoeft dit allemaal niet alleen te doen. Schakel HR of een jurist in bij twijfel over een ontslaggrond, bij een conflict dat vastloopt of bij een dossier dat je zelf niet compleet vindt. Beter een keer te vroeg overleggen dan een procedure verliezen op een vermijdbare fout.
Wil je die basis zelf steviger in de vingers krijgen? De HBO Module Arbeidsrecht en HR geeft je in korte tijd praktische kennis over arbeidsovereenkomsten en ontslagrecht, direct te koppelen aan je eigen werk. Wil je verder, richting het niveau van HR-manager? Dan is de Post HBO Arbeidsrecht en Verzuim een logische volgende stap. Zoek je een bredere basis in personeelszaken, naast arbeidsrecht? Bekijk dan de Training Praktisch Personeelsmanagement voor Managers.
Krijg grip op arbeidsrecht met een training van ISBW
Je hoeft niet alles uit je hoofd te kennen, maar je wilt wel weten waar de risico's zitten voordat je voor een lastige beslissing staat. Bij ISBW leer je die basis in de praktijk toepassen, of je nu net begint als leidinggevende of al jaren een team aanstuurt. Bekijk het volledige opleidingsaanbod of vraag een opleidingsadviseur via het contactformulier naar de opties die passen bij jouw situatie.




