Reken af met de afrekencultuur
blog door: Marcel van Bronswijk, voorzitter Raad van Bestuur Schouten & Nelissen Groep B.V.
Reken af met de afrekencultuur
De politiedirecteur van Rotterdam-Rijnmond vergat onlangs de nieuwjaarsborrel van de harde kern van Feyenoordsupporters te melden aan de burgemeester en de korpschef als een bijeenkomst waar potentieel dreiging van uitgaat. Niet dat er uiteindelijk ook maar een greintje onrust was ontstaan, maar deze – ongetwijfeld zeer kundige en ervaren - politieman mag door zijn omissie wél mooi omkijken naar een andere job.
Er was na het technofeest in Hoek van Holland afgesproken dat zulke risicovolle bijeenkomsten altijd meteen gemeld dienden te worden. De beste man heeft één fout gemaakt en werd direct – al dan niet gedwongen – terug te treden uit zijn functie.
Uitblinkers maken fouten
Een voorbeeld van hoe de afrekencultuur in Nederland in mijn ogen veel te ver is doorgeschoten. Wie een fout maakt, wordt daar ogenblikkelijk op afgerekend. Daardoor bestaat er gerede kans dat goede mensen, die ervaren zijn op hun vakgebied, die goed zijn in hun beroep, plotsklaps wegvallen na het begaan van slechts één enkele misstap. En dat terwijl de ware uitblinkers juist de mensen zijn die in het verleden de meeste fouten hebben gemaakt! Zij zijn zover gekomen, omdat zij van hun fouten hebben geleerd.
Verdoezelen
Wat denk jij, zal iemand bij de politie in Rotterdam-Rijnmond hierna ooit nog zo onverstandig zijn om ook nog maar een misser uit zichzelf toe te geven? Ik dacht het niet. Zo’n pavlovreactie leidt bij werknemers onverlet tot het verdoezelen van verkeerde beslissingen. Wie een blunder maakt, wordt door de afrekencultuur zelfs aangemoedigd die te verbergen. Die angst om fouten te maken kan bij diegene die een fout heeft begaan leiden tot een hoop stress. Die stress fungeert weer als voedingsbodem van politiek gedrag in je organisatie. ‘Ik heb een fout gemaakt, maar psssttt, liever niet verder vertellen hoor.’
Lagere innovatiekracht
Deze vrees voor de afrekenrekencultuur leidt vervolgens weer tot een lagere innovatiekracht. Wie iets nieuws zou willen uitproberen, zal daarbij ongetwijfeld wel eens een misstap begaan. De afrekencultuur steekt zo een stokje voor elke drang tot experimenteren. Wat gebeurt er als je bij een uitprobeersel ook maar één minuscuul foutje maakt? Jij, de waaghals, kan meteen rekenen op een aantekening in je dossier. Of jij mag - evenals de politiedirecteur - omzien naar een andere baan. Dat kan natuurlijk nooit de bedoeling zijn!
Ik wil hier pleiten voor nieuwe helden. Mensen die fouten maken, risico’s durven nemen, pionieren en over grenzen heen kijken, nieuwe paden bewandelen en die persoonlijk leiderschap tonen en zo van hun bedrijf een langlevende organisatie maken.
Reageren?
Op www.managernet.nl kunt u alle blogs zien en reageren.
